اقتصاد راسخ

آسیب شناسی مشارکت اجتماعی مردم در تحقق اهداف قانون هدفمندی یارانه ها

 

  نوزدهمین نشست کمیسیون اموراجتماعی و تشکل های اتاق تهران که پس از پایان مهلت ثبت نام ایرانیان برای دریافت یارانه نقدی برگزار می شد، موضوع مشارکت اجتماعی دربه ثمررسیدن اهداف قانون هدفمندی یارانه¬ها و نقش اتاق و تشکل ها را مورد بررسی قرار داد. اغلب فعالان عضو کمیسیون تشکل ها با انتقاد از تداوم پرداخت های نقدی، در این باره اتفاق نظر داشتند که دولت می توالنست با گفت و گو یا اطلاع رسانی بیشتر، مردم را از پیامد های توزیع نقدی یارانه ها مطلع کرده و آنان را نسبت به "انصراف داوطلبانه" تشویق کند. درابتدا "محمد مهدی راسخ" که ریاست این کمیسیون را برعهده دارد، با اشاره به "ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی" و "اجرای فاز دوم هدفمندسازی یارانه ها" به عنوان دو رویداد اقتصادی که در آغاز سال 1393 مورد توجه قرارگرفته است توضیح داد که اجرای فاز دوم هدفمندسازی یارانه ها به جهت بررسی ملاحظات اجتماعی اجرای این طرح در دستور کار کمیسیون قرار گرفته است. اما پیش از بحث و تبادل نظر پیرامون دستوراین نشست، اعضا به رسم گذشته، اخباری از حوزه اجتماعی را بازگو کردند.

شیوع زگیل، شیوع بی تی
"احمد پورفلاح" که با تعدادی خبر به این نشست آمده بود، ابتدا درخواست کرد که اهداف هزاره سوم توسعه که ازسوی سازمان ملل منتشر شده است، در این کمیسیون مورد بررسی قرار گیرد. او سپس به آماری از وضعیت تجرد ایرانی ها اشاره کرد و گفت براساس آمار رسمی، تا پایان سال گذشته از بین جمعیت 63 میلیون نفری10 سال به بالای کشور، حدود 22 میلیون نفر هرگز ازدواج نکرده‌اند. ا او گفت:«بررسی وضعیت زناشویی بین این جمعیت نشان می‌دهد که 63.5 درصد یعنی حدود 39 میلیون و822 هزار و44 نفر حداقل یک بار ازدواج کرده‌اند. بر این اساس 59.1 درصد مردان و 67.9 درصد زنان 10 ساله و بیشتر شامل این گروه خواهند بود.» او ادامه داد:«در میان زنان و مردانی که حداقل یکبار ازدواج کرده‌اند 58.2 درصد همچنان در کنار همسر خود هستند.» این عضو کمیسیون تشکل ها همچنین به نقل ازمقامات وزارت بهداشت ازشیوع نوعی بیماری به نام"زگیل" سخن گفت که خطرناک تر از ایدزعنوان شده است. پور فلاح به شیوع مصرف مخدری به نام "بی تی" در مدارس نیز اشاره کرد و گفت:« این مخدر خطرناک، اما بسیار ارزان که در بسته‌های سبز رنگ و به قیمت کم‌تر از 500 تومان حتی در برخی درسوپر مارکت‌ها نیز یافت می‌شود، محصول کشور هندوستان است که مخدر‌های مشابه آن نیز در پاکستان و افغانستان تولید می‌شوند و دقیقا همانند مخدر ناس، یعنی از طریق بزاقِ دهان مصرف می‌شود.»


پس ازاعلام این اخبار، کمیسیون بررسی دستور این نشست را آغاز کرد. راسخ اقدام دولت مبنی بر ارائه حق اختیار به مردم برای دریافت یارانه را اقدامی مثبت خواند و گفت:«اینکه دولت به مردم اجازه داد از طریق خوداظهاری نسبت به دریافت یارانه داوطلب شوند، اقدام مثبتی بود.» رییس کمیسیون امور تشکل ها ادامه داد:«دولت البته می توانست با سرعت بیشتری این قانون را به اجرا بگذارد و در گفت و گو با مردم آسیب های پرداخت های نقدی را توضیح دهد. اگر چنین آگاهی در مردم ایجاد می شد، مشارکت آنان نیز افزایش می یافت.» او گفت:«باید از دولت حمایت کرد و درعین حال چنانچه به شیوه عملکرد دولت مردان نیز انتقادی وارد باشد باید آن را مطرح کرد.

صنعت فراموش شد
درهمین حال "علی نقیب" یکی ازاعضای کمیسیون اموراجتماعی وتشکل ها با اشاره به اجرای فاز دوم هدفمندی یارانه ها گفت:«آنچه این روزها مشاهده می شود این است که وعده هایی که پیش ازاین برای حمایت از بخش صنعت مطرح می شد، اکنون کمرنگ شده است. او ادامه داد:«اگربه همین شیوه ادامه یابد، نه معضل بیکاری برطرف می شود و نه مشکلات مربوط به صنعت.»
"داریوش مهاجر" که به نمایندگی از کنفدراسیون صنعت ایران در این نشست حضور یافته بود به آماری که دولتمردان از تقاضای ایرانیان برای دریافت یارانه ارائه کرده اند و نیز درخواست دولت برای انصراف از دریافت یارانه گفت:«آقای شریعتمداری، معاون اجرایی رییس جمهوری اعلام کردند،92 درصد مردم ایران برای دریافت یارانه ثبت نام کرده اند،این میزان تقاضا نشان ازآن دارد که فرهنگسازی مناسبی برای انصراف ازدریافت یارانه صورت نگرفته است.»

میراثی از گذشته
"مجید رضاحریری" نیز گفت:«اثرات میراثی که دولت قبل به جا گذاشته است با سپری شدن، 6یا 7 ماه برطرف نمی شود. مانند اثرات تخلف 1/5 میلیارد دلاری دولت که تفریغ بودجه سال های 90 و 91 نشان می دهد به خزانه نرفته است.» او ادامه داد:« انتظار انصراف از دریافت یارانه مانند این است که غذای نذری توزیع شود و در عین حال گفته شود که هرکسی نمی تواند این غذا را دریافت کند. انتظار این بود که دولت در ابتدا تعریف درستی از یارانه ارائه کند.» او افزود:«انتقادی که به دولت می توان وارد کرد این است که چرا رفتار پوپولیستی گذشته را ادامه می دهد.» او افزود:«ازطرفی، پرداخت نقدی حتی به 10 درصد افراد جامعه نیز اشتباه است؛ چرا که اثر تورمی در پی دارد. اصل مهم در اجرای این طرح واقعی کردن نرخ حامل های انرژی است که با واقعی شدن قیمت ها برخی بیشتر و برخی نیز کمتر آسیب می بینند.» او ادامه داد:«قرار نیست برخی صنایع تا ابد باقی بمانند. در حالی که دولت می تواند به صنایعی که در معرض آسیب هستند، تسهیلات ارائه کند.»

یارانه به همه پرداخت شود
اما پورفلاح معتقد بود که درآمد های ناشی از فروش حامل های انرژی مانند ارث پدری است و هیچ فردی نباید ازاین ارث محروم شود. او گفت:«درآمد ناشی از هدفمندسازی یارانه ها به آحاد جامعه تعلق دارد و تصمیم گیری پیرامون دریافت یا عدم دریافت آن دراختیار مردم است. بنابراین یارانه باید به همه پرداخت شود.» او سپس گفت:«پرداخت یارانه یه گروهی وعدم پرداخت آن به گروهی دیگر درجامعه ایجاد شکاف می کند و این حرکت ضد سرمایه داری است. البته این سطح از مشارکت مردم برای انصراف قابل پیش بینی بود.» پورفلاح با بیان اینکه "هزینه این تفکیک، بیش از درآمد آن است" گفت:« من هم معتقدم که پرداخت نقدی یارانه ها، جلوه ای ازگداپروری است و آن گونه که بارها در اتاق مطرح شده است، درآمد ناشی ازهدفمندسازی یارانه باید صرف توسعه زیرساخت ها و نیز گسترش آموزش، بهداشت و بیمه های اجتماعی شود. او افزود:«آنچه مغفول مانده است، سهم بخش تولید از این درآمدهاست و تمرکز دولت به توده مردم معطوف شده است.» در ادامه این نشست، مهاجر روی رابطه دولت و مردم دست گذاشت و گفت:« اگر رابطه دولت و مردم را مورد بررسی قراردهیم، درمی یابیم که در دهه های گذشته دولت کار خود را کرده و مردم نیز مسیر خود را پیموده اند و این رابطه تاکنون اصلاح نشده است. اما من با وجود انتقادی که به روش اجرایی آقای روحانی دارم، به عملکرد او خوشبینم.» مهاجر ادامه داد:« به دلیل آنکه دولت قبل از روش های پوپولیستی بهره گرفت، دولت جدید نیز نتوانست روش منطقی را برگزیند، به ویژه آنکه سنگ اندازانی فعالانه در مسیر حرکت دولت، مانع ایجاد می کنند.»

چرا مردم همکاری نکردند؟
"حمید رضا صالحی" هم گفت:« شاید بهتر باشد، درابتدا رابطه دولت و مردم مورد آسیب شناسی قرار گیرد و اینکه چرا مردم در مقابل درخواست دولت مبنی بر انصراف از یارانه همکاری نکردند.» او افزود:« ویژگی آقای احمدی نژاد این بود که با مردم خوب صحبت می کرد و خواسته های خود را در گفت و گو با مردم عملی می ساخت. اما با نظر می رسد، دولت یازدهم هنوز، قدرت ارتباط با مردم را نیافته است و انتظار از این دولت این بود که مشارکت اجتماعی را تقویت کند. »اودر بخش دیگری ازسخنانش،به این نکته نیز گفت:«بخشی ازمشکلات موجود ناشی از این است که جریانی که ازاقتصاد سالم دفاع کند ودر مورد آن با مردم صحبت کند، ایجاد نشده است.» نقیب اما از وظیفه حاکمیتی دولت سخن گفت و اینکه که این وظیفه ایجاب می کند، دولت به امور معیشتی مردم رسیدگی کند، و مراقب باشد که مردم فقیر تر نشوند. او ادامه داد:« برای مثال، دولت آلمان پس ازجنگ جهانی دوم، میان مردم سیب زمینی توزیع می کرد اما نظام برنامه ریزی را به سمتی سوق داد که مردم جایگاه اقتصادی خود را پیدا کنند.» او افزود:« در ایران نیز به جای پرداختن به اینکه چه کسی یارانه بگبرد یا نگیرد باید برنامه ریزی ها به گونه ای باشد که جامعه ا زاین وضعیت خارج شود. به معنای دیگر، دولت باید در اندیشه اصلاح ساختار اقتصادی باشد.» "محمدرضا بهرامن نیز گفت:«آمار درخواست کنندگان یارانه نشان از آن دارد که مردم به دولت اعتماد ندارند. در حالی که آقای روحانی از پشتوانه قوی مردم برخوردار است. در چنین شرایطی باید با فرهنگسازی، اعتماد از دست رفته مردم را به دولت بازگرداند و دولت نیز باید با مردم روراست باشد.» "علیمردان شیبانی" نیز انتقاداتی را به نحوه عملکرد دولت وارد کرد و گفت:«اگرچه با روی کار آمدن روحانی بر اقتصاد آرامش حکمفرما شده است اما این ارامش کافی نیست. پرداخت نقدی یارانه ها بزرگ ترین آسیب را بر صنعت وارد ساخت و در سایه این پرداخت ها کارگران واحد های تولیدی که اغلب از میان روستاییان بودند، آفتاب نشین شدند.» او افزود:«پرداخت های نقدی در دولت قبلی مشخص بود که با چه نیتی صورت می گیرد اما سوال اینجاست که دولت فعلی با چه نیتی قرار است یارانه نقدی پرداخت کند؟» "اکبر افشار" از انجمن شرکت های مهندسی و ساخت نیز گفت:«بپذیریم که متوقف ساختن پرداخت های نقدی، ممکن نبود. دولت نمی تواند این پول را ندهد. از طرفی بی اعتمادی مردم به نهاد دولت سبب شد که عده ی محدودی از دریافت یارانه انصراف دهند. او گفت:«بهترین راه حل این است که رونق اقتصادی ایجاد شود و مردم از دریافت یارانه های نقدی بگذرند.»"پرویز حسابی نیز براین باور بود که پیش از واقعی شدن قیمت ها الگوی مصرف باید اصلاح شود. او همچنین گسترش پوشش بیمه ای و توسعه آموزش و بهداشت را در اجرای فازدوم هدفمندی یارانه ها مورد تاکید قرار داد."امیراحمدی" اقتصاد این روزهای ایران را به فردی تصادفی تشبیه کرد که استخوان هایش خرد شده و در بستر بیماری است. اوادامه داد:«انجمن ها به دنبال آن هستند که راه حلی به دولت ارائه کنند. تحقق مشارکت اجتماعی نیزمستلزم فرهنگسازی است. دولت نیز باید بگوید که این پرداخت های نقدی تا چه زمانی ادامه خواهد یافت.» او افزود:«دولت به بوکسوری می ماند که ضربه های بسیاری به پیکر آن وارد شده ؛ درچنین شرایطی باید آبی به سر و صورتش زد تا بتواند به فعالیت خود ادامه دهد.»

نویسنده : م.اعتماد : ۱٠:٠۱ ‎ق.ظ ; شنبه ۱۳ اردیبهشت ،۱۳٩۳
Comments نظرات () لینک دائم